മരണത്തെപ്പോലും സ്വന്തം ശൈലിയിൽ ആലിംഗനം ചെയ്ത കുലപതി: തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ

മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്താളുകളിൽ തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ എന്ന പേര് കേവലം ഒരു നടന്റേത് മാത്രമല്ല; അത് ആധുനിക മലയാള സിനിമയുടെ തറക്കല്ലിട്ട മഹാപ്രതിഭയുടേതാണ്. വേദിയിലും വെള്ളത്തിരശ്ശീലയിലും വിരിഞ്ഞ ആ ബഹുമുഖ പ്രതിഭ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന അധ്യായം പോലും തികഞ്ഞ പൗരുഷത്തോടെയും ശൈലിയോടെയുമാണ് തിരുത്തിയെഴുതിയത്. അന്ത്യ നിമിഷങ്ങളിൽ പോലും ആത്മാഭിമാനവും കലാകാരന്റെ ഗാംഭീര്യവും കൈവിടാതിരുന്ന അദ്ദേഹം, മരണമെന്ന പ്രതിഭാസത്തെപ്പോലും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നേരിടാൻ തക്കവിധം മനക്കരുത്തുള്ളവനായിരുന്നു.

തന്റെ ആയുസ്സിന്റെ ദൈർഘ്യം അളക്കാൻ തിക്കുറിശ്ശി മൂന്ന് പ്രശസ്ത ജ്യോത്സ്യന്മാരെക്കൊണ്ട് ജാതകം പരിശോധിപ്പിച്ചിരുന്നു. അത്ഭുതമെന്നു പറയട്ടെ, ആ മൂന്ന് പ്രവാചകന്മാരും ഒരേ സ്വരത്തിൽ പ്രവചിച്ചത് 1997 മാർച്ച് 21-ന് മുൻപ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആയുസ്സ് അവസാനിക്കുമെന്നാണ്. മരണം വീട്ടുപടിക്കൽ കാത്തുനിൽക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പായ നിമിഷത്തിൽ അദ്ദേഹം ചെയ്തത് അനേകരെ അമ്പരപ്പിച്ച ഒന്നായിരുന്നു. സ്വന്തം വീട് ചായം പൂശി മനോഹരമാക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു.അത് കണ്ടു അത്ഭുതപ്പെട്ടവരോട് തിക്കുറിശ്ശി നൽകിയ മറുപടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലിയ മനസ്സും ആത്മാഭിമാനവും വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു. തിക്കുറിശ്ശി ഒരു പിച്ചക്കാരനായിരുന്നുവെന്ന് നാളെ ആളുകൾ പറയരുത്, താൻ മരിച്ച വാർത്തയറിഞ്ഞ് ആയിരങ്ങൾ കയറിവരേണ്ട വീടല്ലേ ഇത് എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവിസ്മരണീയമായ മറുപടി. ജ്യോത്സ്യ പ്രവചനങ്ങളെ ശരിവെച്ചുകൊണ്ട്, 1997 മാർച്ച് 11-ന്, ആ നിശ്ചിത തീയതി കടക്കും മുൻപ് തന്നെ ആ മഹാപ്രതിഭ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു.

കയ്യിൽ ഒതുങ്ങാതെ പോയ രണ്ട് മഹാസ്വപ്നങ്ങൾ

ആയുസ്സിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ പൂർത്തിയാകാത്ത രണ്ട് വലിയ ആഗ്രഹങ്ങൾ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു.ഒന്ന്, എൺപത് വർഷത്തെ അനുഭവസമ്പന്നവും ഇതിഹാസസമാനവുമായ തന്റെ ജീവിതകഥ കടലാസിലേക്ക് പകർത്തുക എന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ സമയത്തിന്റെ കുറവ് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം, തന്റെ ജീവിതരേഖകളും വിവരങ്ങളും മുഴുവൻ ആത്മമിത്രമായ നടൻ കരമന ജനാർദ്ദനൻ നായരെ ഏൽപ്പിച്ചു. കരമന അത് അതിമനോഹരമായി പുസ്തകരൂപത്തിലാക്കുമെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.

രണ്ടാമത്തെ മോഹം ഭാരതീയ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതിയായ ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം സ്വന്തമാക്കുക എന്നതായിരുന്നു. അതിനായി തനിക്കുള്ള യോഗ്യതകളും ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനകളും അടങ്ങുന്ന വിശദമായ വിവരങ്ങൾ കേന്ദ്ര വാർത്താ വിതരണ മന്ത്രാലയത്തിലേക്ക് അയച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ, ആ വലിയ പുരസ്കാരം തന്റെ കൈകളിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുൻപേ വിധി അദ്ദേഹത്തെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. ഒരുപക്ഷേ, ഏതൊരു ഔദ്യോഗിക പുരസ്കാരത്തിനും അപ്പുറത്തായിരുന്നു മലയാളി മനസ്സ് അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ സിംഹാസനം.

സ്ത്രീ മുതൽ ജനാധിപത്യം വരെ: സമാനതകളില്ലാത്ത ചലച്ചിത്ര പ്രയാണം

1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘സ്ത്രീ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തുടങ്ങി 1997-ലെ ‘ജനാധിപത്യം’ വരെ അഞ്ഞൂറിലധികം ചിത്രങ്ങളിലാണ് തിക്കുറിശ്ശി വേഷമിട്ടത്. നായകനായും വില്ലനായും ഗൗരവക്കാരനായ അച്ഛനായും മുത്തശ്ശനായും അദ്ദേഹം സ്ക്രീനിൽ ജീവിച്ചു. ഏതു ചെറിയ വേഷം ലഭിച്ചാലും അതിന് ഒരസാധാരണത്വവും രാജകീയമായ വ്യക്തിത്വവും നൽകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. വെറുമൊരു നടൻ എന്നതിലുപരി, ഏഴു ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്ത മികച്ചൊരു സംവിധായകൻ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ‘ശരിയോ തെറ്റോ’, ‘പൂജപുഷ്പം’, ‘ഉർവശി ഭാരതി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംവിധാന മികവിന് തെളിവാണ്.

തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ അവിസ്മരണീയമായ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും തിക്കുറിശ്ശിക്ക് കഴിഞ്ഞു. ‘സ്ത്രീ’യിൽ ഓമനല്ലൂർ ചെല്ലമ്മയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ നായിക.തുടർന്ന് മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സൂപ്പർഹിറ്റ് ചിത്രം ‘ജീവിതനൗക’യിൽ ബി.എസ്. സരോജ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നായികയായി അഭിനയിച്ച് ജനഹൃദയങ്ങൾ കീഴടക്കി. എന്നാൽ സ്ക്രീനിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ജോഡിയായി മാറിയത് ആറന്മുള പൊന്നമ്മയായിരുന്നു. 1962-ലെ ‘വിയർപ്പിന്റെ വില’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ തുടങ്ങി 1993-ലെ ‘ആകാശദൂത്’ വരെ ഇരുപത്തിയഞ്ചിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ ഒന്നിച്ചഭിനയിച്ച് കുടുംബപ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടി.

വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ശബ്ദസൗന്ദര്യവും അവസാനത്തെ യാത്രയും

മലയാള സിനിമയിൽ ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റുകൾക്ക് സ്വന്തം ശബ്ദം വിട്ടുകൊടുക്കാത്ത വിരലിലെണ്ണാവുന്ന അഭിനേതാക്കളിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു തിക്കുറിശ്ശി. തന്റെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകാൻ സ്വന്തം ഗാംഭീര്യമുള്ള ശബ്ദം തന്നെ വേണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ‘സ്ത്രീ’ മുതൽ ‘ജനാധിപത്യം’ വരെ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച എല്ലാ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും സ്വയം ശബ്ദം നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ചിത്രമായ കെ. മധു സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ജനാധിപത്യ’ത്തിൽ ഒരു മഹാരാജാവിന്റെ വേഷമായിരുന്നു തിക്കുറിശ്ശിക്ക്. അന്ന് അതികഠിനമായ രോഗബാധയാൽ ശരീരത്തിന് വയ്യാതിരുന്നിട്ടും, “എത്ര ബുദ്ധിമുട്ടിയാലും മദ്രാസിൽ വന്ന് ഞാൻ തന്നെ ഡബ്ബ് ചെയ്യാം” എന്ന് അദ്ദേഹം വാക്കുനൽകി. വിമാനയാത്രയോട് അതിയായ ഭയമുള്ള, എപ്പോഴും തീവണ്ടിയെ പ്രണയിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു തിക്കുറിശ്ശി. എന്നാൽ സിനിമയുടെ റിലീസ് തീയതി അടുത്തിരുന്നതിനാൽ സംവിധായകൻ കെ. മധു വിമാന ടിക്കറ്റുമായി അദ്ദേഹത്തെ സമീപിക്കുകയായിരുന്നു. സിനിമയോടുള്ള കത്തുന്ന ആത്മാർത്ഥത കാരണം ആ ഭയം മാറ്റിവെച്ച് അദ്ദേഹം വിമാനത്തിൽ മദ്രാസിലേക്ക് പറന്നു.അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വിമാനയാത്രയായിരുന്നു, നിർഭാഗ്യവശാൽ അവസാനത്തേതും.

ഭാഷയുടെ ജാതുഗരനും അനുഭവങ്ങളുടെ വസന്തവും

അഭിനയത്തിനും സംവിധാനത്തിനും അപ്പുറം മികച്ചൊരു സാഹിത്യകാരനും ഗാനരചയിതാവുമായിരുന്നു തിക്കുറിശ്ശി. ‘ഉർവശി ഭാരതി’ എന്ന ചിത്രത്തിന് വേണ്ടി അദ്ദേഹം രചിച്ച് ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമികൾ ഈണം പകർന്ന് യേശുദാസ് ആലപിച്ച “കാർകൂന്തൽ കെട്ടിലെന്തിനു വാസനതൈലം…” എന്ന എവർഗ്രീൻ ഗാനം ഇന്നും മലയാളി കാതുകളിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നു. 1972-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘മായ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ‘ഡീസന്റ് ശങ്കരപ്പിള്ള’ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അതിമനോഹരമായി അവതരിപ്പിച്ചതിനാണ് അദ്ദേഹത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത്.

മലയാള സിനിമയിലെ അനേകം താരങ്ങൾക്ക് പേരിട്ട വിശ്വകർമ്മാവ് കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അബ്ദുൾ ഖാദർ എന്ന ചെറുപ്പക്കാരന് ‘പ്രേം നസീർ’ എന്ന പേരു നൽകി മലയാളത്തിന്റെ നിത്യഹരിത നായകനാക്കി മാറ്റിയത് തിക്കുറിശ്ശിയുടെ ഭാവനാവിലാസമായിരുന്നു. മധു, ജോസ് പ്രകാശ്, ബഹദൂർ തുടങ്ങിയ നിരവധി മഹാരഥന്മാരുടെയും പേരുകൾക്ക് പിന്നിൽ തിക്കുറിശ്ശിയുടെ അദൃശ്യമായ കൈകളുണ്ടായിരുന്നു. ജീവിതത്തിൽ സ്വന്തം മകൾ കനകശ്രീയുടെ അകാലവിയോഗം തീർത്ത തീരാദുഃഖം ഉള്ളിലൊതുക്കിയാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചത്. ആ മഹാസങ്കടത്തെപ്പോലും സിനിമ എന്ന മാധ്യമം കൊണ്ട് ഹരിച്ച്, ബാക്കി പൂജ്യമാക്കി മാറ്റി, പ്രേക്ഷകർക്ക് മുന്നിൽ എപ്പോഴും വസന്തം മാത്രം വിരിയിച്ച കലാകാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

മരണമില്ലാത്ത ഓർമ്മകൾ

തിക്കുറിശ്ശിയുടെ ഭൗതികശരീരത്തിന് മുന്നിൽ വിങ്ങിപ്പൊട്ടിക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മമിത്രവും പ്രശസ്ത ഗാനരചയിതാവുമായ അഭയദേവ് പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഇന്നും ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുന്നുണ്ട്: “തിക്കുറിശ്ശി മരിച്ചിട്ടില്ല, മരിക്കുകയുമില്ല.”

തീർച്ചയായും, ആ വാക്കുകൾ അക്ഷരംപ്രതി സത്യമാണ്. ശരീരത്തിന് മരണം സംഭവിക്കാമെങ്കിലും, അദ്ദേഹം മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ ഭാവുകത്വവും, കെട്ടിപ്പടുത്ത അടിത്തറയും, കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ പകർന്നുനൽകിയ ഊർജ്ജവും നിലനിൽക്കുവോളം തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ എന്ന നാമം അമരമായിത്തന്നെ തുടരും. സ്വന്തം ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും ഒരുപോലെ കലയാക്കി മാറ്റിയ ആ മഹാപ്രതിഭയ്ക്ക് മുന്നിൽ കാലം എന്നും ശിരസ്സ് നമിക്കുന്നു.