ഇറാൻ്റെ കടിഞ്ഞാൺ ഇനി ആരുടെ കയ്യിൽ? പരമോന്നത നേതാവ് അപ്രത്യക്ഷൻ; അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ്!

ഇറാൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം വലിയൊരു ഭരണ പ്രതിസന്ധി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. പരമോന്നത നേതാവായിരുന്ന ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി ഫെബ്രുവരി 28-ന് ഉണ്ടായ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ, രാജ്യം കടുത്ത ആഭ്യന്തര കലഹത്തിലേക്കും സൈനിക മേധാവിത്വത്തിലേക്കുമാണ് നീങ്ങുന്നത്. ഖമേനിയുടെ മകൻ മൊജ്തബ ഖമേനി അധികാരമേറ്റെടുത്തെങ്കിലും അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ എവിടെയാണെന്നോ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആരോഗ്യനില എങ്ങനെയെന്നോ ആർക്കും അറിവില്ല. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇറാന്റെ ഭരണം ഇസ്‌ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) പൂർണ്ണമായും കൈക്കലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.

പ്രസിഡൻ്റ് നിഴൽ മാത്രമാകുന്നു: പെഷെഷ്കിയാൻ്റെ ഗതികേട്

ഇറാൻ്റെ സിവിൽ ഭരണകൂടത്തെ വെറും കാഴ്ചക്കാരാക്കി മാറ്റിക്കൊണ്ട് IRGC എല്ലാ അധികാരങ്ങളും കവരുന്ന കാഴ്ചയാണ് ഇപ്പോൾ കാണുന്നത്. പുതിയ ഇൻ്റലിജൻസ് മന്ത്രിയെ നിയമിക്കാൻ പ്രസിഡൻ്റ് മസൂദ് പെഷെഷ്കിയാൻ നടത്തിയ നീക്കം IRGC ചീഫ് കമാൻഡർ അഹമ്മദ് വാഹിദി നേരിട്ട് ഇടപെട്ട് തടഞ്ഞു. “യുദ്ധകാലത്ത് തന്ത്രപ്രധാനമായ തസ്തികകളിൽ സൈന്യത്തിൻ്റെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടം വേണം” എന്ന കർക്കശ നിലപാടിലാണ് സൈന്യം. ഹൊസൈൻ ദെഹ്ഗാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരെ പെഷെഷ്കിയാൻ നിർദ്ദേശിച്ചെങ്കിലും സൈന്യം അത് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഫലത്തിൽ, ഒരു പ്രധാന തീരുമാനമെടുക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ പ്രസിഡൻ്റ് ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയമായി ഒറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്.

മൊജ്തബ ഖമേനി എവിടെ? രഹസ്യങ്ങൾ പുതച്ച നിശബ്ദത

അലി ഖമേനിയുടെ പിൻഗാമിയായി വന്ന മൊജ്തബ ഖമേനി ആഴ്ചകളായി പൊതുവേദികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അദ്ദേഹം പരിക്കേറ്റ് ചികിത്സയിലാണെന്നും അതല്ല സുരക്ഷിതമായ ഒരിടത്ത് ഒളിവിലാണെന്നും പല അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ മൊജ്തബയെ ഒരു ‘സുരക്ഷാ വലയത്തിനുള്ളിൽ’ നിർത്തിക്കൊണ്ട് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഒരു കൗൺസിലാണ് ഇപ്പോൾ രാജ്യം ഭരിക്കുന്നത്. സർക്കാർ തലത്തിലുള്ള വിവരങ്ങൾ പോലും മൊജ്തബയിൽ എത്താതിരിക്കാൻ ഈ സൈനിക കൗൺസിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് ഇറാനിൽ ഒരു ‘സൈനിക അട്ടിമറി’ക്ക് തുല്യമായ സാഹചര്യമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ആഭ്യന്തര കലഹവും ഇസ്രായേൽ ആക്രമണവും

ഖമേനിയുടെ വിശ്വസ്തനായിരുന്ന അലി അസ്ഗർ ഹെജാസിയെപ്പോലെയുള്ള മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഈ സൈനിക മേധാവിത്വത്തെ എതിർക്കുന്നുണ്ട്. കുടുംബവാഴ്ച സൈന്യത്തിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകുമെന്നും അത് രാജ്യത്തിൻ്റെ സിവിലിയൻ ഭരണത്തെ തകർക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ഇതിനിടെ മാർച്ച് 30-ന് തെഹ്റാനിലെ ഇമാം ഹൊസൈൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് നേരെ ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണം സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ വഷളാക്കി. IRGC-യുടെ പ്രധാന ഗവേഷണ കേന്ദ്രമായ ഇവിടെ അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് ഇസ്രായേൽ വാദിക്കുന്നത്.

പ്രാദേശിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ

ഇറാനിലെ ഈ മാറ്റങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയെ മുഴുവൻ ബാധിക്കുന്നതാണ്. ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനും അവർക്ക് ആയുധങ്ങൾ നൽകാനും IRGC നേരിട്ട് രംഗത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ ഭീകര സംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ച IRGC, ഇപ്പോൾ ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമാധികാരത്തെ തന്നെ വിഴുങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.

ഇറാൻ്റെ ഭാവി ഇപ്പോൾ പ്രവചനാതീതമാണ്. മൊജ്തബ ഖമേനി എപ്പോൾ പുറത്തുവരും? അതോ സൈന്യം ഈ അധികാരം സ്ഥിരമായി നിലനിർത്തുമോ? ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് തെഹ്റാനിലെ ഈ അദൃശ്യ പോരാട്ടത്തിലേക്കാണ്.