ആധുനിക യുദ്ധമുഖത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ആദ്യം ഓടിയെത്തുന്നത് അതിർത്തികളിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന ടാങ്കുകളും ആകാശത്ത് തീതുപ്പുന്ന മിസൈലുകളുമാണ്. എന്നാൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പോരാട്ടങ്ങൾ കേവലം ഭൂമിയിലോ ആകാശത്തോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലൂടെയും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൂടെയും ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ചിന്താഗതികളെ സ്വാധീനിക്കാൻ കെൽപ്പുള്ള ഒരു രണ്ടാം യുദ്ധമുഖം ഇന്ന് സജീവമാണ്. മിസൈലുകളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഒരു സന്ദേശം ലോകം മുഴുവൻ എത്തിക്കാൻ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിന് സാധിക്കുമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഇറാൻ, തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ ഏറ്റവും പുതിയ ആയുധമായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നത് ‘മീമുകളെയാണ്’ (Memes). അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാനും ശത്രുരാജ്യങ്ങളെ പരിഹസിക്കാനും ഇറാൻ നടത്തുന്ന ഈ ഡിജിറ്റൽ നീക്കങ്ങൾ ആഗോള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുകയാണ്.
ഡിജിറ്റൽ പോരാട്ടത്തിന്റെ പുതിയ അധ്യായം
പരമ്പരാഗതമായ വാർത്താവിനിമയ രീതികളിൽ നിന്ന് മാറി, അങ്ങേയറ്റം സർഗ്ഗാത്മകവും അതേസമയം മൂർച്ചയുള്ളതുമായ പരിഹാസങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇറാൻ ഇന്ന് പ്രതികരിക്കുന്നത്. ടെഹ്റാനിലെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം മുതൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ ഇറാനിയൻ എംബസികൾ വരെ ഈ സൈബർ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കാളികളാണ്. അമേരിക്കൻ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനെ ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ള പരിഹാസ രൂപേണയുള്ള പോസ്റ്റുകൾ മുതൽ അമേരിക്കയുടെ അത്യാധുനിക യുദ്ധവിമാനമായ എഫ്-35 മിന്നൽ-II (F-35 Lightning II) വരെ ഇവരുടെ ഡിജിറ്റൽ അക്രമങ്ങൾക്ക് ഇരയാകുന്നുണ്ട്. ഒരു മിസൈൽ തൊടുക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ തരംഗം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള യുവാക്കൾക്കിടയിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഇത്തരം മീമുകൾക്ക് സാധിക്കുന്നു. ഇത് വെറുമൊരു വിനോദമല്ല, മറിച്ച് രാജ്യത്തിന്റെ ‘സോഫ്റ്റ് പവർ’ (Soft Power) വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള കൃത്യമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളോടെയുള്ള തന്ത്രമാണ്.
ചരിത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും കോർത്തിണക്കിയ പ്രചാരണം
ഇറാന്റെ ഈ പുതിയ യുദ്ധമുറയിൽ കേവലം തമാശകൾ മാത്രമല്ല ഉള്ളത്. ഓരോ മീമിന് പിന്നിലും ഗഹനമായ ചരിത്രപരമായ ഉൾക്കാഴ്ചകളും രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇറാന്റെ പുരാതനമായ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം എടുത്തു കാണിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ ആധുനിക ലോകത്തിലെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളും ഇവർ പങ്കുവെക്കുന്നു. ജനറേഷൻ സെഡ് (Gen-Z) വിഭാഗത്തെ ആകർഷിക്കുന്ന രീതിയിൽ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച പ്രചരണ ചിത്രങ്ങളാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണം. വളരെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ ഗീതങ്ങൾ രചിക്കാനും സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളെ നർമ്മത്തിൽ ചാലിച്ച ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കാനും ഇറാനിയൻ ഡിജിറ്റൽ ടീമിന് സാധിക്കുന്നു. ഇത് സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇറാന്റെ നിലപാടുകൾക്ക് വലിയ തോതിലുള്ള സ്വീകാര്യത നേടിക്കൊടുക്കുന്നുണ്ട്.
എന്തുകൊണ്ട് മീമുകൾ ആയുധമാകുന്നു?
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു രാജ്യം ഔദ്യോഗികമായി ഇത്തരം രീതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. പരമ്പരാഗതമായി രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ വാർത്തകൾ പുറത്തുവിടുന്നത് വാർത്താ ഏജൻസികളിലൂടെയാണ്. എന്നാൽ ഇത്തരം വാർത്തകൾ പലപ്പോഴും യുവാക്കൾക്കിടയിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല. മറിച്ച് ആകർഷകമായ ഒരു ചിത്രമോ വീഡിയോയോ മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ വൈറലാകുകയും അത് ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു ശത്രുരാജ്യത്തിന്റെ ആയുധബലത്തെ പരിഹസിക്കുന്നതിലൂടെ ആ രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസത്തെ തകർക്കുക എന്ന മനഃശാസ്ത്രപരമായ യുദ്ധമുറയാണിത്. അമേരിക്കൻ ആയുധങ്ങളുടെ സാങ്കേതിക തകരാറുകളെ പർവ്വതീകരിച്ചു കാണിക്കുന്ന മീമുകൾ വഴി ലോകരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ അമേരിക്കൻ മേധാവിത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനാണ് ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
യുദ്ധക്കളത്തിലെ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ
ഈ ഡിജിറ്റൽ നീക്കങ്ങൾ കേവലം ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ‘ഹൈബ്രിഡ് യുദ്ധം’ (Hybrid Warfare) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുതിയ രീതിയുടെ ഭാഗമാണ്. ശാരീരികമായ ആക്രമണത്തോടൊപ്പം തന്നെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആക്രമണവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു എന്ന ആക്ഷേപം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും തങ്ങൾ സമാധാനത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും പക്ഷത്താണെന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ ഇറാൻ ഇത്തരം സൈബർ ഇടങ്ങളെ സമർത്ഥമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. മിസൈലുകൾക്ക് ഒരു പരിധിയുണ്ടെങ്കിലും ആശയങ്ങൾക്കും മീമുകൾക്കും അതിരുകളില്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് ഇറാൻ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നു കാട്ടുന്നത്. ലോകം മുഴുവൻ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ തോക്കുകളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഒരു ഹാഷ്ടാഗ് ലക്ഷ്യം കാണുമെന്ന് അവർ തെളിയിക്കുന്നു.
മാറുന്ന ലോകക്രമവും ഡിജിറ്റൽ ബോധവും
ഇറാന്റെ ഈ നീക്കം വരുംദിവസങ്ങളിൽ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും പിന്തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഓരോ രാജ്യവും സ്വന്തം ഐടി സെല്ലുകളെ യുദ്ധസജ്ജമാക്കുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലേക്കാണ് നാം നീങ്ങുന്നത്. വിവരങ്ങൾ ഒരു ആയുധമായി മാറുന്ന ഈ കാലത്ത് കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതുമായ കാര്യങ്ങളെ വിവേചനബുദ്ധിയോടെ സമീപിക്കുക എന്നത് ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. മിസൈലുകളുടെ ശബ്ദത്തേക്കാൾ ഉറക്കെ സംസാരിക്കുന്നത് ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ നിശബ്ദമായ ഇത്തരം പ്രചരണങ്ങളാണെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. സാങ്കേതികവിദ്യ എങ്ങനെയാണ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി മാറുന്നത് എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് ഇറാൻ തുറന്നിരിക്കുന്ന ഈ രണ്ടാമത്തെ യുദ്ധമുഖം. വരുംകാലത്ത് അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ സൈനിക കരുത്തിനേക്കാൾ വലിയ പങ്കു വഹിക്കുന്നത് ഇത്തരം സൈബർ സ്വാധീനങ്ങളായിരിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഈ മാറ്റത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും ഡിജിറ്റൽ വിവരങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി വിശകലനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് മാറുന്ന ലോകത്ത് ഓരോ പൗരനും ചെയ്യേണ്ടത്.
